Bank Spółdzielczy w Mińsku Mazowieckim

Rys historyczny

Tradycje spółdzielczości bankowej w Polsce mają już blisko 145 lat. Sięgają roku 1861, kiedy to założone zostało Towarzystwo Pożyczkowe dla Przemysłowców m. Poznania, uważane dzisiaj za pierwszą polską spółdzielnię oszczędnościowo-kredytową. Do najstarszych spółdzielni należą założone w rok później Towarzystwa Pożyczkowe w Brodnicy i Golubiu, działające obecnie jako banki spółdzielcze.

Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu suwerenności polskie społeczeństwo stanęło przed trudnymi problemami odbudowy kraju i przyspieszenia procesów scalania poszczególnych regionów, należących przez blisko 150 lat do różnych organizmów politycznych i gospodarczych państw zaborczych. Na bazie ustawy o spółdzielniach, uchwalonej 29 października 1920 roku przez Sejm RP, rozpoczął się wieloletni proces ujednolicania zasad i form działania spółdzielczości oraz organizowania nowych kas spółdzielczych, zwanych powszechnie kasami Stefczyka. Proces szybkiego rozwoju spółdzielczości bankowej widoczny był szczególnie po roku 1924, a wiec po wprowadzeniu przez Ministra Skarbu Władysława Grabskiego nowej waluty - złotego, która zastąpiła markę polską.

Tego okresu sięgają tradycje spółdzielczości oszczędnościowo-pożyczkowej regionu mińskiego, kiedy to powstały pierwsze na tym terenie „Kasy Stefczyka z nieograniczoną odpowiedzialnością udziałami” w Mińsku Mazowieckim i Gliniance. Jednak działalność tych kas pozostaje nieudokumentowana. O ich istnieniu i działaniu wiadomo jedynie z przekazów ustnych, których adresatami byli powojenni działacze spółdzielczości, organizujący na tym terenie na nowo spółdzielczość oszczędnościowo-pożyczkową po II wojnie światowej.

Nie zachowały się także żadne dokumenty świadczące o istnieniu i działalności mińskiej Kasy Stefczyka w okresie II wojny światowej. Nie ma też żadnych dokumentów z reaktywowania kasy w pierwszych latach po wyzwoleniu. Jedynym dokumentem z tego okresu jest dokument z 1947 roku świadczący o rejestracji Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowej w Mińsku Mazowieckim przez Sąd Powiatowy dla Warszawy Pragi. Dowodzi on tego, że spółdzielczość bankowa w Mińsku reaktywowała swoją działalność zaraz po wojnie.

Dalsze jej losy były podobne do losów innych tego typu kas spółdzielczych w kraju. Zadecydował o nich w dużej mierze wydany 25 października 1948 roku dekret o reformie bankowej, mocą którego dostosowano cały system bankowy do gospodarki scentralizowanej, socjalistycznej. Spółdzielczość bankową umieszczono organizacyjnie w aparacie państwowym, to jest w Banku Rolnym i ograniczono dotychczas funkcjonujące kompetencje samorządowe wszystkich istniejących w nowych granicach państwa polskiego 1016 spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowych, w tym także Gminnej Kasie Spółdzielczej działającej w Mińsku Mazowieckim.

---

Następna strona »